Ik moet iets bekennen: wij hebben een kat thuis. So what? hoor ik je denken. Nou, dat voelt inmiddels een beetje ongemakkelijk. Frequente lezers van deze website weten dat wij ons leven op zo’n manier om hebben gegooid dat we vele malen duurzamer leven, terwijl we niet het gevoel hebben dat we ingeleverd hebben qua comfort.
Goede voorbeelden van dingen die we om hebben gegooid zijn dat we ons huis hebben verduurzaamd (isolatie, zonnepanelen, warmtepomp en WTW-ventilatie), we niet meer vliegen, een elektrische auto rijden, minder spullen kopen en grotendeels plantaardig eten. En dat laatste is waar de schoen een beetje wringt met onze kat. Die is namelijk onze grootste vleeseter in huis. In dit artikel gaan we daarom uitzoeken hoeveel impact zo’n huisdier nou eigenlijk heeft.
Ik ben me ervan bewust dat dit voor veel mensen een gevoelig onderwerp is, ik ben ook erg gesteld op mijn huisdier. Daarom twee beloftes voor dit artikel: we gaan gewoon simpelweg naar de getallen kijken, zonder oordeel. En ik beloof een aantal schattige kattenplaatjes onderweg. Hier is er alvast één:
De klimaatimpact van voer
Hoeveel impact het eten van een huisdier heeft, hangt van twee dingen af: het eten dat ze krijgen en de hoeveelheid eten per dag. Daarbij zijn er natuurlijk heel veel verschillende typen dierenvoer, dus we moeten een beetje generaliseren. Voor dit artikel gaan we uit van een review paper uit 2021 over dit onderwerp.
Die paper heeft een lijst van analyses die uit zijn gevoerd voor honden en katten die óf natvoer, óf droogvoer eten. Als we de gemiddelden nemen van alle studies, dan krijg je de volgende tabel:
| CO2 uitstoot per jaar per kg huisdier | Honden | Katten |
| Natvoer | 40 (4) | 35 (1) |
| Droogvoer | 27 (6) | 39 (4) |
Van de studies die hierboven samengevat zijn, is er één studie die alle categorieën vergelijkt. Omdat het één en dezelfde studie is, zijn de relatieve waarden waarschijnlijk betrouwbaar. Interessant is dat die studie laat zien dat droogvoer duidelijk minder milieu-impact heeft dan natvoer. Dat het bij katten in de tabel hierboven andersom is, komt door de spreiding in absolute waarden tussen de studies.
Onze eigen kat is een kleintje, ze weegt namelijk 4kg. Als we bovenstaande getallen aanhouden, heeft het voer van onze kat een jaarlijkse CO2 uitstoot van ongeveer 156kg. Dat is op zich slechts 1.7% van de uitstoot van een gemiddelde Nederlander, maar daar moet je bij bedenken dat de gemiddelde Nederlander ver boven zijn stand leeft. Als heel de wereld zou leven als de gemiddelde Nederlander, zouden we meer dan 3.5 aardes nodig hebben om in onze consumptie te voorzien.
Wij leven thuis een stuk duurzamer dan de gemiddelde Nederlander, waardoor onze CO2 uitstoot ook een stuk lager is. Dat betekent dat onze kat ongeveer 6.1% van onze milieu-impact per persoon op zich neemt. Dat is niet gruwelijk veel, maar ook zeker niet verwaarloosbaar.
Bedenk hierbij wel dat als je je huisdier rundvlees te eten geeft, dit een enorm veel grotere milieu-impact heeft dan als je kip te eten geeft.
Tijd voor weer een kattenplaatje:
Impact op biodiversiteit
Er is een tweede reden waarom wij ons thuis steeds oncomfortabeler voelen met het hebben van een kat en dat is de biodiversiteit. Katten zijn namelijk jagers en dat merken we thuis ook. Vlinders zijn hun leven niet zeker in ons tuin en onze kat houdt ook erg van het vangen van muizen en vliegen.
Hoe groot de impact van katten is op de biodiversiteit, is te lezen in een review paper uit 2013. Die studie schat dat huiskatten in de VS jaarlijks 820 miljoen vogels en 1570 miljoen zoogdieren doden. Met een populatie van 50 miljoen katten in de VS, komt dat neer op 16 vogels en 31 zoogdieren per kat per jaar. En dan hebben we het nog niet eens gehad over insecten.
Terwijl ik dit aan het uitzoeken was, schrok ik toch wel van deze cijfers. Uiteraard geldt dit alleen voor katten die buiten komen (en onze kat kan naar buiten) en is er wellicht verschil tussen katten in stedelijke gebieden en katten in landelijke gebieden.
Vergelijking van klimaat-impact van verschillende huisdieren
Om een idee te krijgen van de klimaat-impact van verschillende huisdieren, gaan we nu een aantal specifieke dieren vergelijken. Katten variëren niet enorm in gewicht, dus laten we een kat nemen van 4kg. Qua honden nemen we 3 rassen uit de top 10 meest populaire hondenrassen in Nederland, met een uiteenlopend gewicht. Dat zijn de Berner Sennenhond (47.5kg), Staffordshire bull terrier (14kg) en Chihuahua (2.5kg).
Als we de klimaatimpact van deze dieren met elkaar vergelijken en vergelijken met de milieu-impact per persoon bij ons thuis, dan krijg je het volgende plaatje:
In bovenstaand plaatje staat een complete cirkel gelijk aan een ecologisch budget van één persoon. Dus met een volle cirkel, gebruik je ongeveer zoveel als een gemiddeld persoon op aarde zou mogen gebruiken. Boven de cirkels heb ik bij de drie rechter huisdieren aangegeven wat voor reis je kan maken met dezelfde uitstoot.
Katten en honden op een vegetarisch / plantaardig dieet
Wat we weten van menselijk eten, is dat dierlijk eten veel meer milieu-impact heeft dan plantaardig eten. De vraag is dus of het mogelijk is om honden en katten op een plantaardig dieet te zetten. Disclaimer: ik ben geen dierenarts of een voedingsdeskundige. Dus wat je doet met onderstaande informatie is op eigen risico.
Honden zijn, net als mensen, omnivoren. In principe zijn die relatief flexibel in wat ze eten. Er is dan ook redelijk wat plantaardig voer voor honden beschikbaar. Bij mensen kan je de stelregel aanhouden dat plantaardig eten ongeveer 10%-30% van de milieu-impact heeft van dierlijk eten. Uiteraard hangt dat af van het specifieke eten. Ik neem aan dat hetzelfde geldt bij hondenvoer. Zeker voor een zware hond is dat potentieel een enorme winst!
Katten zijn van nature veel meer carnivoren. Er zijn ook specifieke stoffen in dierlijk eten dat katten nodig hebben, bijvoorbeeld taurine en bepaalde aminozuren zoals methionine. Inmiddels zijn er wel enkele producten op de markt voor katten waaraan dit soort essentiële voedingsstoffen toe zijn gevoegd. Onlangs werd ik gewezen op deze website, die plantaardig eten voor honden én katten verkoopt.
Onze kat heeft helaas ook regelmatig last gehad van urineweg-problemen en zit daarom aan speciaal voer dat o.a. blaasgruis zou moeten verminderen. En sinds ze aan dat voer zit, heeft ze nooit meer problemen gehad. Na wat contact met een aantal fabrikanten, staan we op het punt om over te schakelen op dit plantaardig voer. En dan rustig kijken hoe onze kat daarop reageert…
Naast ander voer, overwegen we bij het overlijden van onze kat (ze is nu 9 jaar) zeker een ander huisdier te nemen dan een kat. Maar ik verwacht dat dat nog wel wat jaren duurt.
Wil je vaker artikelen lezen zoals deze? Activeer dan nu gratis hieronder de nieuwsbrief. Zouden anderen ook dit artikel moeten lezen? Reageer dan bijvoorbeeld even op LinkedIn, of deel dit artikel op je socials.