Heb je afgelopen jaar wel eens gevlogen? Dan hoor je bij de vlieg-elite van Nederland. Zo voelt dat wellicht niet, maar cijfers laten zien dat minder dan de helft van de Nederlanders vliegt in een jaar en dat dat aantal aan het dalen is. Laten we die cijfers er dus eens bij pakken.
Hoeveel mensen vliegen eigenlijk?
Juni van dit jaar publiceerde het Kennisinstituut voor Mobiliteit data over het vlieggedrag van Nederlanders vóór en na de Covid-19 pandemie. In een presentatie van 38 slides laten ze heel relevante data zien over ons vlieggedrag en ik moet zeggen dat het me verraste. Ik leef in een bubbel van theoretisch opgeleide en rijke mensen, waarvan het CBS laat zien dat men zich bovengemiddeld zorgen maakt over het klimaat, zonder zelf duurzaam te leven. In die bubbel heb je het idee dat vliegen heel normaal is en op zijn minst iets is dat iedereen wel eens doet.
De grafiek die me mooi uit die bubbel haalde was de volgende. Daarin staat op de horizontale as de bevolking geordend van mensen die het minste vliegen (links) tot mensen die het meeste vliegen (rechts). Op de verticale as staat het opgetelde percentage van de hoeveelheid vliegreizen. Als iedereen evenveel zou vliegen, zou je zwarte schuine lijn krijgen. Dan zou bijvoorbeeld 25% van de bevolking 25% van van de vliegreizen maken. Maar dat zien we niet:
Wat we wel zien, is dat in 2023, de eerste 60% van de bevolking in het totaal 0% van de vliegreizen maakte. De ruime meerderheid van de Nederlanders vloog dus helemaal niet in 2023. In 2019 was dit nog een minderheid van 44% van de Nederlanders. Kortom: als je in 2023 hebt gevlogen, behoor je tot de minderheid.
Totaal aantal vliegreizen
De bovenstaande grafiek zegt niets over het totaal aantal vliegreizen. Het zou natuurlijk kunnen dat die bovenste 40% van de bevolking meer is gaan vliegen tussen 2019 en 2023. Ook dat blijkt niet het geval te zijn. Kijk maar naar de onderstaande figuur:
Hieruit blijkt dat het totaal aantal vluchten van Nederlanders af is genomen met ongeveer 10%. Dit komt met name door een afname van vakantievluchten en zakelijke vluchten. Vluchten voor bezoek aan vrienden en familie (VFF) zijn helaas wel toegenomen. Daarover later meer.
Wil je weten hoe elitair je bent, zoek jezelf dan op in onderstaande figuur. Deze geeft aan hoeveel vliegreizen mensen maakten in 2019 en in 2023. Ook hier is de trend naar minder vliegen duidelijk te zien: de banden naar beneden zijn dikker dan die naar boven:
Hoe we tegen vliegen aan moeten kijken
Ik hoor zelf bij de groep mensen die vroeger wel heeft gevlogen, maar inmiddels al ruim 4 jaar ‘clean’ is. Daarmee pas ik dus in de trend die zichtbaar is in de Nederlandse bevolking. Ik wil niet beweren dat ik nooit meer ga vliegen, zowel zakelijk als privé, maar toen ik de cijfers bekeek realiseerde ik me dat regelmatig vliegen, als is het bijvoorbeeld slechts eens per twee jaar, niet te combineren is met leven binnen de ecologische grenzen van de aarde.
Dat het aantal zakelijke vluchten af is genomen, kan denk ik goed verklaard worden door de Covid-19 pandemie. Ik denk dat we toen pas hebben ontdekt hoeveel zakelijke ontmoetingen prima online plaats kunnen vinden. Dat ook het aantal vakantievluchten af is genomen, heeft me positief verrast. Dat had ik niet verwacht op basis van gesprekken in mijn sociale bubbel.
Bezoek aan vrienden en familie
Wat dan wel weer jammer is, is de toename van het aantal vluchten voor bezoek aan familie en vrienden. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat dit komt door globalisering en migratie. En voordat ik daar iets over ga zeggen: ik heb an sich niets tegen globalisering en migratie. Sterker nog, ik vind het een verrijking van mijn leven om mensen van over de hele wereld te kennen. Maar net als bij alle onderdelen van ons leven en onze samenleving, moeten we nadenken hoe we dat vorm kunnen geven binnen de draagkracht van de aarde.
Migratie is niets nieuws. Zo zijn rond de tweede wereldoorlog bijvoorbeeld veel mensen uit Europa de oceaan overgestoken naar de VS of Canada. De mogelijkheden qua transport zagen er destijds nog heel anders uit en veel mensen die vrienden en familie achter lieten zullen het gevoel hebben gehad dat ze elkaar nooit of misschien nog één keer zouden gaan zien. Ik denk dat we meer terug moeten naar die situatie. In plaats van connecties over de hele wereld, moeten we meer investeren in relaties op de plek waar we wonen.
Het goede nieuws is dat de communicatiemogelijkheden veel beter zijn geworden. Dus minder reizen hoeft niet te betekenen dat we minder contact met elkaar hebben. Dat is pas echt technologische vooruitgang die impact maakt.
Vond je dit artikel interessant? Wil je vaker dit soort artikelen lezen? Meld je dan nu hieronder aan voor de nieuwsbrief en ontvang een e-mail zodra er een nieuw artikel is.
ps. Ik ben recentelijk gestopt met Twitter/X (om meerdere redenen), wat betekent dat ik een kanaal minder heb om De Duurzame Nerd te promoten. Help jij een handje mee door op LinkedIn te reageren, of dit artikel op sociale media te delen?
Kleine moeite, grote impact -> Super efficiënte duurzaamheid dus 😉
Mooi inzichtelijk artikels weer. Toch een vraag. Elitair heeft meerdere betekenissen, zoals arrogant, exclusief, bevoorrecht, geprivilegieerd, hooghartig, neerbuigend. Ik lees het in dit verhaal als minderheid. Wellicht is het goed om dit begrip te duiden. Ik zou het bij minderheid laten.
Hoi Bert,
Leuk dat je reageert!
Ik heb de precieze betekenis om eerlijk te zijn express niet ingevuld. Er zijn inderdaad meerdere betekenissen en connotaties bij het wordt elitair. Sommige vind ik toepasselijker dan anderen, maar ik wil de interpretatie ook (gedeeltelijk) aan de lezer laten.