Milieu-impact door de jaren heen: Mijn persoonlijke reis naar duurzaamheid tussen 2004 en 2024

Het is begin 2024 en dus is het tijd om de balans op te maken. We zijn zelf nu 2.5 jaar serieus bezig onze voetafdruk te verkleinen. Hoe klein is die inmiddels? Is die klein genoeg? En waar zit onze overgebleven impact nog?

Om die vragen te beantwoorden maak ik gebruik van de getallen in dit eerdere artikel, waarin ik een schatting geef van de milieu-impact van verschillende aspecten van je leven. Die getallen gebruik ik in dit artikel om een schatting te maken van mijn milieu-impact door de jaren heen. Die impact vergelijk ik vervolgens met het ecologisch budget van één persoon. Als het resulterende getal gelijk is aan 1 dan betekent dat, dat als iedereen zo zou leven, we precies 1 aarde nodig hebben om van te leven. Dus het doel is een getal van 1 of minder. Voor een gemiddelde Nederlander is dit getal gelijk aan 3.5. Weet jij al hoe groot jouw voetafdruk is?

Met de billen bloot: mijn historische milieu-impact

Als ik zo eerlijk mogelijk probeer te schatten wat mijn milieu-impact is vanaf het moment dat ik 17 was, dan krijg ik de volgende grafiek:

	Eten en drinken	Vervoer	Wonen	Spullen
2004	0.453	0.125	0.221	0.429
2005	0.483	0.089	0.211	1.472
2006	0.524	0.089	0.211	0.349
2007	0.555	0.559	0.208	0.357
2008	0.557	0.621	0.208	0.357
2009	0.56	0.701	0.208	1.482
2010	0.56	1.562	0.208	0.607
2011	0.557	0.179	0.218	0.721
2012	0.512	0.649	0.389	0.759
2013	0.533	2.573	0.389	0.766
2014	0.525	1.339	0.389	0.766
2015	0.53	1.787	0.389	0.766
2016	0.53	2.115	0.402	1.868
2017	0.53	1.795	0.37	0.761
2018	0.542	1.727	0.287	1.262
2019	0.555	1.418	0.287	0.978
2020	0.555	1.124	0.26	0.662
2021	0.157	0.343	0.26	0.624
2022	0.157	0.287	0.26	0.463
2023	0.157	0.287	0.137	0.406

Voor deze grafiek heb ik mijn milieu-impact opgesplitst in 4 categorieën: eten en drinken, vervoer, wonen en spullen. In de grafiek hierboven staan die op elkaar gestapeld om te kunnen zien wat de totale impact is. En wat blijkt? Voor het eerst in mijn leven is mijn milieu-impact ongeveer gelijk aan het ecologisch budget van één persoon, hoera!

Tegelijkertijd is het wel confronterend om te zien dat er een duidelijke opgaande trend was in mijn milieu-impact tussen 2004 en 2018. Terwijl ik mijzelf al die tijd als milieubewust heb gezien, piekte ook mijn milieu-impact in 2016 ruim boven de 4 aardes.

Wat goed is om te zien, is hoe sterk mijn milieu-impact af is genomen vanaf 2021. Dat laat zien dat het mogelijk is om je milieu-impact serieus te verlagen als je daar echt werk van maakt. Laten we per categorie gaan kijken welke keuzes tot grootste stijgingen en dalingen hebben geleid.

Eten en drinken

De onderstaande grafiek voor eten en drinken is eigenlijk best saai, maar daarmee wel duidelijk. Toen ik in 2005 ging studeren, ging ik iets meer vlees eten dan ik bij mijn ouders gewend was. Vandaar dat mijn impact voor eten en drinken iets steeg. Daarna is die vrij constant gebleven, totdat we in 2021 besloten grotendeels plantaardig te gaan eten. Je ziet hier dat dit een enorme impact heeft gehad. Eerder was het aandeel ‘eten en drinken’ in onze milieu-impact van meer dan de helft van één ecologisch budget groot, nu is het nog maar 15% daarvan. Lees in dit artikel meer over onze ervaringen met plantaardig eten.

	Eten en drinken
2004	0.453
2005	0.483
2006	0.524
2007	0.555
2008	0.557
2009	0.56
2010	0.56
2011	0.557
2012	0.512
2013	0.533
2014	0.525
2015	0.53
2016	0.53
2017	0.53
2018	0.542
2019	0.555
2020	0.555
2021	0.157
2022	0.157
2023	0.157

Wonen

De onderstaande grafiek gaat over de impact van onze woning. Daar zijn 3 belangrijke momenten in te ontdekken.

	Wonen
2004	0.221
2005	0.211
2006	0.211
2007	0.208
2008	0.208
2009	0.208
2010	0.208
2011	0.218
2012	0.389
2013	0.389
2014	0.389
2015	0.389
2016	0.402
2017	0.37
2018	0.287
2019	0.287
2020	0.26
2021	0.26
2022	0.26
2023	0.137

In 2011 studeerde ik af en verhuisde ik van mijn studentenkamer naar een eigen flatje samen met mijn vrouw. Daardoor had ik meer elektriciteit en gas nodig. In mijn studentenhuis deelde ik de stookkosten namelijk met vier andere personen en vanaf 2011 slechts met één ander persoon.

In 2018 kregen mijn vrouw en ik een dochter en werd de gas en elektra dus gedeeld door 3 personen. Dit is natuurlijk een beetje vreemd: de milieu-impact van ons huis daalde niet in dat jaar, maar de milieu-impact per persoon wel. De stelregel blijft dat een kind krijgen een heel grote milieu-impact heeft. Dat betekent natuurlijk niet dat je geen kinderen zou moeten krijgen, maar wel dat het aantal kinderen dat je krijgt, iets is om over na te denken.

In 2023 hebben we ons huis verder geïsoleerd en een warmtepomp geïnstalleerd. Daardoor gebruiken we bijna geen gas meer, wat de milieu-impact van onze woning duidelijk ten goede komt.

Vervoer

De onderstaande grafiek over vervoer is heel interessant omdat er nogal wat te zien is.

	Vervoer
2004	0.125
2005	0.089
2006	0.089
2007	0.559
2008	0.621
2009	0.701
2010	1.562
2011	0.179
2012	0.649
2013	2.573
2014	1.339
2015	1.787
2016	2.115
2017	1.795
2018	1.727
2019	1.418
2020	1.124
2021	0.343
2022	0.287
2023	0.287

In 2007 kocht ik mijn eerste auto, wat duidelijk te zien is in de grafiek. De volgende piek was toen ik in 2010 voor een stage heb gevlogen naar de Verenigde Staten. Vervolgens stort de impact compleet in omdat ik in 2011 geen auto had en niet heb gevlogen. Dit veranderde in de jaren 2012-2020 toen we een benzineauto hadden, ik regelmatig het vliegtuig pakte voor mijn werk, en we eens per jaar vlogen voor een vakantie.

In 2021 kelderde de milieu-impact door vervoer omdat we gestopt zijn met vliegen. Het vervangen van onze benzineauto door een elektrische auto in 2022 had niet zoveel impact omdat de productie van een elektrische auto vervuilender is dan de productie van een benzineauto.

Al met al was het belangrijkste om meer te genieten van dingen dichtbij huis.

Spullen

De grafiek van spullen is waarschijnlijk de meest onnauwkeurige grafiek in dit artikel. Dat komt omdat ik niet van elk jaar terug kan zoeken hoeveel geld ik aan spullen uit heb gegeven. We moeten het dus doen met schattingen.

Wel zien we een paar scherpe pieken. Die pieken vallen samen met momenten waarop ik veel elektronica heb gekocht en/of ben verhuisd (2016). Afgezien van de pieken, gaat het in deze grafiek vooral over de lange-termijn-trend. Die laat zien dat ik meer spullen ben gaan kopen rond mijn afstuderen in 2011 en dat we sinds 2021 proberen minder spullen te kopen.

	Spullen
2004	0.429
2005	1.472
2006	0.349
2007	0.357
2008	0.357
2009	1.482
2010	0.607
2011	0.721
2012	0.759
2013	0.766
2014	0.766
2015	0.766
2016	1.868
2017	0.761
2018	1.262
2019	0.978
2020	0.662
2021	0.624
2022	0.463
2023	0.406

Dus waar zit de impact nu nog?

Het was dus goed nieuws om te zien dat het is gelukt om de impact gelijk te krijgen aan één ecologisch budget. Onze overgebleven milieu-impact is te zien in onderstaand taart-diagram:

Elektronica	25.3
Overig eten en drinken	10.6
Dierlijk eten	5.4
Overig vervoer	1.1
Rijden auto	12.5
Bezit auto	15.5
Overig wonen	9.5
Elektra	4.4
Overige spullen	15.7

Ik denk dat als we onze milieu-impact verder willen verlagen, het bezit van een auto het hoogst scoort op de schaal van efficiënte duurzaamheid. Waarschijnlijk gaan we in de toekomst proberen meer gebruik te maken van deelauto’s. Wat is jouw volgende stap?